Hey mɛ bi, mi nu mi na ɖɔ xo do nuɖe ɖaxo ɖee ɖo ɖiɖa wɛ ɖo gan gbɛ ɔ mɛ ɔ wu. Enyi a ɖò alɔ ɖó ɖò ganxixo, nǔxixa, alǒ zinzan mɛ wɛ ɔ, a tuùn ɖɔ Turquie nyí ayihunmlimlixotɔ́ ɖaxó ɖé ɖò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ. Amɔ̌ dìn tlolo ɔ, lee nǔ nɔ cí nú mɛ é ɖò xɛsi ɖi wɛ, bɔ ninɔmɛ ɖé wɛ bɔ mǐ bǐ ɖó na ɖò kpinkpɔn wɛ ganji.
Ayihunmlimlixotɔ́ ɖaxó ɖaxó e ɖò azɔ̌xwé gan Turquie tɔn mɛ lɛ é ɖò asya vɔvɔ ɖé sɔ́ dó jǐ wɛ, bɔ ye ɖò alɔ xò wɛ tlɔlɔ ɖò acɛkpikpa yetɔn jí. Ye ɖo ɖiɖɔ wɛ ɖɔ e ni wa nu e ye nɔ ylɔ ɖɔ "flood" e mɛ gan e è kɔn nyi ayǐ bo nɔ hɛn akwɛ wa lɛ e.
Enɛ wu ɔ, etɛ ka nyí nǔ ɖaxó ɔ? Mi nú mǐ ni gbà.
Tagba ɔ: "Hwɛhuhu Une Un ja"
Lee gan e nɔ bló gan ɖò Turquie é ɖɔ gbɔn é ɔ, è ɖò ye hɛn wɛ ɖò ahwan e ma sɔgbe ǎ é ɖé mɛ ɖò kɔxota yetɔn jí. Ye nɔ ɖɔ ɖɔ gan xɔ akwɛ, ɖò taji ɔ, tò ɖé lɛ ɖi Chine, Russie, Inde kpo mɛ ɖevo lɛ kpo ɖò Totaligbé-Zǎnzǎnhweji ɔ, ɖò axi yetɔn mɛ wɛ.
Nǔ taji e ye nɔ ɖɔ lɛ é ɖíe:
- Atɛ e ma sɔgbe ǎ é: Ye nɔ ɖɔ ɖɔ gan e è hɛn wa to ɖevo mɛ ɔ kún xɔ akwɛ kpowun ó; hwɛhwɛ ɔ, acɛkpikpa tò tɔn tɔn nɔ na alɔdó. Enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ sà ɖò akwɛ e mɛ e nɔ bló Turquie ɖò xá ɔ mɛ lɛ é ma sixu ɖí xwi xá kpowun ǎ lɛ é jí, bo nɔ bló bɔ è nɔ xò ayihun ɖò ali ɖokpo ɔ nu.
- Azɔ̌ e è nɔ wà lɛ é nɔ zɔ́n bɔ è nɔ bló Axɔsuɖuto ɔ .: Turquie ɖo gan ɖaxo ɖe bo nɔ ɖe gan tɔn lε tεgbε tεgbε tεgbε tεgbε. Amɔ̌, ɖó gan e è nɔ hɛn sín tò ɖevo mɛ bɔ è nɔ hɛn wá tò mɛ é xɔ akwɛ sɔmɔ̌ wutu ɔ, nǔ e è nɔ sɛ́dó mɛ ɖò xá ɔ mɛ lɛ é ɖò ɖiɖekpo wɛ, bɔ azɔ̌xwé yetɔn e xɔ akwɛ lɛ é ɖò ayijinjɔn alǒ ɖò azɔ̌ wà wɛ ɖò dò. Nǔ e è nɔ zán lɛ é sín gǔfínfɔ́n ɖaxó ɖé wɛ nyí enɛ, bo lɛ́ nyí awěxomɛ ɖaxó ɖé nú azɔ̌ xá ɔ mɛ tɔn lɛ.
- Akwɛzinzan ɖò Ice mɛ: Etɛwu mɛɖebǔ ka na sɔ́ akwɛ dó bló ganzɔ́watɛn yɔyɔ̌ lɛ na, alǒ ye na bló bɔ ye na yì nukɔn, enyi ye ma tlɛ sixu sà nǔ e ye ɖò wiwa wɛ dìn é ǎ ɔ? Mɛ e nɔ bló nǔ lɛ é gb’akpá nú mɛ ɖɔ hlɔnhlɔn enɛ e è nɔ hɛn wá tò mɛ é ɖò xɛsi ɖi nú akwɛzinzan yɔyɔ̌ lɛ wɛ, bɔ é ɖò taji nú hwenu línlín{0}} hwenu e è na ɖó é, bo na nɔ ayǐ kaka sɔyi.
Numɛro e ye ɖò ɖiɖɔ wɛ lɛ é nɔ kpaca mɛ tawun. Ye nɔ ɖɔ ɖɔ gan e è nɔ hɛn sín China kɛɖɛ lɛ é ko da tú azɔn wǒ sín 2020. Enɛ ɔ, jǐ kpɛví ɖé wɛ ǎ; énɛ́ ɔ́, jɔhɔn tidal ɖé wɛ.
Nǔjlɛ́dónùwú ce: Etɛ ka ɖò jijɛ wɛ ɖò fí?
E nyɔ, bɔ nu e mɛ e nɔ bló nǔ lɛ é ɖɔ ɔ nɛ. Amɔ̌, ɖó mǐ nyí axitɔ́ lɛ wutu ɔ, mǐ ɖó na kanbyɔ ɖɔ: etɛwu nǔ enɛ ka ɖò jijɛ wɛ dìn?
Tagba Turquie tɔn ɖé kpowun wɛ nyí enɛ ǎ; é nyí ɖiɖe akwɛzinzan gbɛ̀ ɔ tɔn tɔn ɖé. Hwenu e akwɛzinzan ɖaxó ɖaxó lɛ, ɖò taji ɔ, China ɔ, nɔ jɛ ɖiɖekpo jí ɖò xɔgbigbá yetɔn kpo nǔɖiɖó yetɔn lɛ kpo mɛ é ɔ, ye nɔ ɖó ganzɔ́watɛn yetɔn lɛ te kpowun ǎ. É nyɔ́ wà ɔ, ye nɔ ba axi yɔyɔ̌ lɛ bo na sà gan yetɔn e gɔ́ngɔ́n é, bɔ hwɛhwɛ ɔ, ye nɔ xɔ akwɛ tawun. Turquie, kpo azɔ̌xwé tɔn syɛnsyɛn kpo fí e é nɔ w’azɔ̌ ɖè é kpo, nyí nǔ taji ɖé.
Enɛ nɔ zɔ́n bɔ acɛkpikpa Turquie tɔn nɔ ɖóxó xá mɛ ɖevo lɛ:
- Azɔ̌xwé E Nɔ Kpé Nukún Dó Azɔ̌xwé lɛ Wu É:Ye sixu sɔ́ akwɛzinzan alǒ akwɛzinzan (akwɛ alǒ dogbó e è nɔ sú lɛ é) wá, bo na dó bló bɔ gan e è nɔ hɛn sín tò ɖevo mɛ é na xɔ akwɛ d’eji. Enɛ nɔ d’alɔ nǔɖetɔ́ lɛ, nɔ cyɔn alɔ azɔ̌ lɛ jí, bo nɔ lɛ́ dó wusyɛn lanmɛ nú akwɛzinzan ɖò xwégbe.
- Nǔ e mɛ e nɔ ɖu nǔ lɛ é nɔ ɖu é:Ðò alɔ ɖevo mɛ ɔ, gan e xɔ akwɛ bɔ è nɔ hɛn sín tò ɖevo mɛ é nɔ zɔ́n bɔ è nɔ sú akwɛ kpɛɖé nú azɔ̌xwé xɔgbigbá tɔn Turquie tɔn lɛ, mɔ̌toblotɔ́ lɛ kpo mɛ e nɔ bló nǔ e è nɔ zán ɖò mɔ̌to mɛ lɛ é kpo. Enyi è cyɔn alɔ ganzɔ́watɔ́ lɛ jí ɔ, é sixu byɔ ɖɔ è ni xɔ akwɛ nú mɛ ɖevo lɛ bǐ.
É nyí nǔwiwa syɛnsyɛn ɖé, bɔ acɛkpikpa ɔ sín nǔwiwa e bɔ d’ewu é na hɛn nǔ ɖaxó ɖé lɛ wá.
Nǔ E Nǔ E Enɛ nyí nú we é kpo Axi Gbɛ̀ ɔ Bǐ Tɔn kpo.
Akpáxwé e nɔ wà nǔ dó ajɔ̌ towe wu tlɔlɔ é nɛ. Nǔ e nɔ jɛ ɖò Turquie é nɔ nɔ Turquie ǎ.
Nǔ e sixu zɔ́n bɔ è na mɔ nǔ jɛ nǔ mɛ lɛ é ɖíe:
- Akwɛ e è sixu zán é: Enyi acɛkpikpa Turquie tɔn wà nǔ bo sɔ́ akwɛ e è nɔ sú mɛ é ɖó te ɔ, gan e ɖò Turquie é na ɖibla yì jǐ. Enɛ na lɛ́ zɔ́n bɔ gan Turquie tɔn e è nɔ sɛ́dó tò ɖevo lɛ mɛ é na yì jǐ, ɖó nǔɖetɔ́ lɛ na ɖó agbahwlɛnhwlɛn e ɖò tò ɔ mɛ lɛ é kpɛɖé. Enyi a xɔ ɖò Turquie ɔ, sɔnǔ nú akwɛ e sixu xɔ akwɛ é.
- Nǔ e è nɔ gɔ́ na é ɖé: Enyi Turquie ɖó dogbó nú nǔ e è nɔ hɛn wá tò mɛ lɛ é ɔ, gan tɔn enɛ lɛ e gosin Chine, Russie kpo Inde kpo é ɖó na ba xwé yɔyɔ̌ ɖé. Enɛ sixu nyí nǔ e è nɔ xwlé mɛ lɛ é (é wɛ nyí ɖɔ, é nɔ xɔ akwɛ hú mɔ̌) ɖò xá ɖevo lɛ mɛ ɖi Moyen-Orient, Elɔpu, alǒ Asie Tofɔligbé-Zǎnzǎnhweji tɔn. É cí ayihun e è nɔ xò ɖò hanjiji sín zinkpo jí ɖò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ é ɖɔhun nú gan.
- Ajɔ̌ e ɖò jijɛji wɛ lɛ é:Hwɛhwɛ ɔ, nǔ e nɔ cyɔn alɔ mɛ jí lɛ é alɔkpa enɛ lɛ sixu zɔ́n bɔ è na ba hlɔn. Mǐ sixu mɔ nǔ e nɔ dɔn nǔ lɛ wá lɛ é ɖé lɛ bɔ ye nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó jiɖe ɖò axi gbɛ̀ ɔ tɔn mɛ ǎ.
Bɔ é cí ɖɔ nǔ yɔyɔ̌ lɛ nɔ gɔ́ hlɔnhlɔn nú nǔ e mɛ e bló lɛ é nɔ ɖó lɛ é. Ði lee azɔ̌xwé e ɖò azɔ̌xwé ɔ mɛ lɛ é ɖɔ gbɔn é ɔ, ɖò sun tɛnwe nukɔntɔn e ɖò xwè ɔ mɛ lɛ é mɛ ɔ, gan e Turquie bló é jɛ dò 0,9% jɛ 21,48 millions de tonnes, bɔ gan tɔn e è nɔ bló ɖò agluza lɛ mɛ é (nǔ taji ɖé wɛ é nyí nú gan) jɛ dò tawun 12,5%. Enɛ xlɛ́ ɖɔ nukɔn e è nɔ bló nǔ lɛ ɖó é ɖò ɖiɖekpo wɛ tawun.
